Саха сиригэр үрдүк үөрэх сайдыытын сүрүн кэрдиистэрэ

Саха сиригэр үрдүк үөрэх сайдыытын сүрүн кэрдиистэрэ

-->

Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет 2010 сыллаахха М.К.Аммосов аатынан Саха государственнай университетын оннугар тэриллибитэ
СГУ 75 сыллаах баай историялаах, Саха сирин сайдыытыгар сүҥкэн суолталаах университет этэ.

Биллэрин курдук, 1907 сыллаахха “Якутская газета” суруйбутунан, сахалар ортолоругар үрдүк үөрэхтээх биир эрэ киһи баара. Бу бэлиэтээһин университет хайдах курдук сүдү уларыйыылары киллэрбитин чаҕылхайдык туоһулуур.

Саха сиригэр үөрэх, наука сайдыыта биһиги норуоппут чулуу дьонун сырдык ырата этэ. Сахалартан аан бастакынан үөрэхтээхтэри бэлэмниир кыһаны Дьоуускайга арыйыы туһунан Бороҕон улууһун кулубата Алексей Аржаков (Сэһэн Ардьакыап) суруйан турар. 1789 с. балаҕан ыйын 18 күнүгэр кини Екатерина II ыраахтааҕыга тус бэйэтэ тиийэн “План о якутах с показанием казенной пользы и выгоднейших положений для них” диэн суругун туттаран билиһиннэрбитэ. Ити суругар кини элбэх туруорсуутуттан биирдэстэринэн Дьокуускайга сахаларга аналлаах үөрэх тэрилтэтин тэрийии туһунан этэ. Ол тэрилтэ сыалын-соругун, туһатын курдук Сэһэн Ардьакыап бу курдук суруйбута: “...училище для якутского народа, коих обучать российской грамоте и другим наукам... дабы оные впредь были годны на службу общественную и государственную и к просвещению сородцев своих”.

Улуу сырдатааччы А.Е.Кулаковскай – Өксөкүлээх Өлөксөй “Культивациятын” бырагырааматыгар Саха сирин сайдыытын биир төһүү күүһүнэн олохтоох омуктары үөрэхтээһин этэ.

ХХ-с үҋэ саҕаланыытыгар Дьокуускай куоракка үөрэнээччи ахсаана бачча этэ: реальнай училищеҕа – 119, дьахтар гимназиятыгар – 126, духуобунай семинарияҕа – 58, эр дьон духуобунай училищетыгар – 117, дьахтар епархиальнай училищетыгар – 80, семинария иһинэн образцовай оскуолаҕа – 36. Революция иннинэ биирдиилээн сахалар Россия араас университеттарыгар, институттарыгар үөрэнэ сылдьыбыттара биллэр.

Ammosov.jpg

1925 с. республика Совнаркомун бэрэссэдээтэлэ М.К.Аммосов көҕүлээһининэн Саха сирин оҥорон таһаарар күүстэрин кэлимсэ үөрэтэр сыаллаах ССРС Наукаларын академиятын экспедицията тэриллибитэ. Бу – Советскай Союзка аан бастаан тэриллибит киэҥ далааһыннаах научнай экспедиция этэ. 1927 с.

Максим Кирович Саха АССР Киин исполкомун бэрэссэдээтэлинэн талыллыбыта. Бу сылларга өрөспүүбүлүкэ оҥорон таһаарар күүстэрэ сайдарыгар бигэ олук ууруллубута: кыһыл көмүһү, чоҕу хостооһун саҕаламмыта, суол-иис оҥоһуллубута, күндү түүлээҕи бултааһын кэҥээбитэ, олоҕу-дьаһаҕы төрдүттэн уларытыы уонна култуурунай революция ситиһиилээхтик ыытыллыбыта.

ХХ үйэ 30-с сс. саҕаланыытыгар 496 оскуола баара, 14 техникумҥа (хайа дьыалатын, суол-иис, тутуу, медицинскэй, потребкооперация, балык хаһаайыстыбатын, полеводческай, тыа хаһаайыстыбатын, финансовай, пушно-звероводческай, өрүс уонна үс педагогическай), ону таһынан педагогическай уонна тыа хаһаайыстыбаннай рабфактарга ыччат идэ ылара. 1934

YP1.jpg

1934 

Саха университетын историята 1934 с. саҕаламмыта. Ол сыл Дьокуускайга аан бастаан Саха государственнай педагогическайинститута арыллыбыта. Институт 22 сыл µлэлээбитин устатыгар 2535 учууталы бэлэмнээн таґаарбыта.

Саха сиригэр үрдүк үөрэхтэһээни тэрийээччилэринэн буолбуттара: институт бастакы дириэктэрэ И.П.Жегусов, үөрэх, наука бырассыаһын тэрийээччилэрэ, салайааччылара И.А.Мельников, С.Ф.Попов, обществоведтар П.М.Корнилов, И.К.Федоров, В.А.Цветков, математиктар И.И.Шарапов, С.В.Родионов, физиктэр Ю.Г.Шафер, А.С.Ковалевскай, М.А.Алексеев, филологтар В.В.Яковлев, Н.С.Григорьев, К.Ф.Пасютин уо.д.а.

ysu2.jpg

Бу институту Саха сирин биллиилээх учуонайдара, педагогтара, политичекай, государственнай деятеллэрэ бүтэрбиттэрэ: Россиятааҕы Наука академиятын чилиэнэ Г.Ф.Крымскай, РНА чилиэн-корреспондена Н.Г.Соломонов, Ленинскэй бириэмийэ лауреаттара Д.Д.Красильников, Н.Н.Ефимов, ССРС народнай учуутала М.А.Алексеев, КПСС обкомун I сэкэритээрэ Г.И.Чиряев, Саха АССР үрдүкү Сэбиэтин Президиумун Бэрэссэдээтэлэ А.Я.Овчинникова. Институт хаапыдыраларыгар докторскай диссертацияларын А.Е.Мординов, И.М.Романов, А.Д.Егоров, Л.Н.Харитонов, Ф.Г.Сафронов бэлэмнээбиттэрэ; бастакы устудьуоннартан А.И.Кузьмин, Н.С.Иванов, Г.П.Башарин, Н.К.Антонов, Г.Ф.Крымскай, Г.Л.Еловская, Н.Г.Соломонов, Е.И.Коркина, В.Ф. Афанасьев, Д.А.Данилов, В.М.Анисимов, И.С.Портнягин, Д.Е.Донской, И.Е.Томскай, В.С.Луковцев, Н.Г.Самсонов, П.А.Слепцов, Н.Е.Егоров, Н.Д.Дьячковскай, Н.В.Емельянов, М.С.Воронкин, Г.Г.Макаров уо.д.а. кэлин докторскай диссертация көмүскээн, профессор аатын ылбыттара.

ysu01.jpg

1956 

ССРС Миниистирдэрин Сэбиэтин 1956 с. атырдьах ыйын 23 күнүнээҕи уурааҕынан Саха государственнай университета тэриллибитэ.

basharin-4.jpg

. Кинилэр биһиэхэ, ХХ-с үйэ көлүөнэтигэр, университеты тэрийэн атаҕар туруорбуппут иһин улаханнык махтана саныахтара». СГУ сайдыытыгар Москватааҕы, Ленинградтааҕы, Томскайдааҕы университеттар, Советскай Союз уонна Российскай Федерация атын да университеттара улахан көмөнү оҥорбуттара.

1956-5197 үө.дь. саҥа тэриллибит университекка 1200 устудьуон үөрэнэрэ, 111 преподаватель үлэлиирэ, олортон иккитэ наука доктора, 34-дэ наука кандидаттара этэ.


1984

ССРС үрдүкү Сэбиэтин Президиумун 1984 с. муус устар 28 күнүнээҕи Ыйааҕынан Саха государственнай университета Норуоттар доҕордоһууларын уордьанынан наҕараадаламмыта


1990

1990 с-тан университет саха норуотун чулуу уолун, биллиилээх судаарыстыбаннай деятель, Саха сирин уонна Кыргызстан судаарыстыбаннаґын олохтооччулартан биирдэстэрэ Максим Кирович Аммосов аатын сүгэр.

Саха Республикатын Президенэ М.Е.Николаев 1993 с. олунньу 6 күнүнээҕи Ыйааҕынан СГУ-га өрөспүүбүлүкэ бас кыһатын анал туруга бэриллибитэ. Онон Саха университета гуманитарнай, социальнай-экономическай, педагогическай уонна естественнэй наукалар эйгэлэригэр анал идэлээхтэри бэлэмнээһини тэрийиигэ уонна үөрэтии хаачыстыбатыгар улахан эппиэтинэһи сүкпүтэ.

Билигин өрөспүүбүлүкэ үрдүк үөрэхтээһинин эйгэтэ сайдыы саҥа үктэллэригэр тахсан эрэр. 1991 с.

Информационнай-соттуур киин оннугар Саҥа информационнай технологиялар кииннэрэ тэриллибитэ. 1999 с. Интернет-технология киинин тэрийэргэ анаан Сорос грана сүүйүллүбүтэ.

1996 с.-тан СГУ “Инникигэ хардыы” диэн ыччакка уонна оскуола оҕолоругар аналлаах научнай-социальнай бырагыраама куратора буолар. Университет иһинэн “Инникигэ хардыы” Общественнай Академия тэриллибитэ. Устудьуоннар научнай үлэлэрэ Бүтүн Россиятааҕы аһаҕас куонкуруска мэтээл, дьупулуом ылбыттара, РНА мэтээллэринэн кытта бэлиэтэнэн тураллар

1997 с. Российскай Федерациятааҕы Уопсай уонна профессиональнай үөрэхтээһин министиэристибэтэ “Вузовская наука – регионам” диэн научнай-техническэй бырагырааманы оҥорбута. Ол бырагыраама чэрчитинэн СГУ алмааһы чочуйар бырамыысыланнаска анаан саҥа технологиялары айан олоххо киллэрэр сыаллаах чинчийиилэри оҥорор. Ол научнай көрдөөһүннэри түмэн, олоҕу кытта сибээстииргэ Фундаментальнай чинчийиилэр Россиятааҕы фондалара (РФФИ) уонна Россиятааҕы гуманитарнай научнай фонда (РГНФ) ураты улахан оруоллаахтар.

1999 с. бэс ыйын 16 күнүгэр СГУ-га Интернет ккинэ арыллыбыта. Бу киин “Университет Интернет-кииннэрэ” бырагыраама чэрчитинэн Россия классическай университеттарыгар арыллар 33 киинтэн 30-һунан үлэҕэ киирбитэ.

Саха государственнай университета XXI үйэҕэ эрэллээхтик үктэммитэ.


2006

2006 с. СГУ састаабыгар 7 институт, 9 факультет, 134 хаапыдыра (онтон 99 – выпуск оҥорор) уонна Нерюнгри, Мирнэй куораттарга 2 филиал киирэрэ. 2005 с. истэн 13720 устудьуон, кэтэхтэн – 8233 устудьуон үөрэнэрэ. Университет иһинэн икки научнай-чинчийэр институт, үрдүк үөрэх тэрилтэлэрин хааччыйар республикатааҕы научнай библиотека, 19 научнай-чинчийэр лаборатория, 13 киин, үөрэх тэрээһинин хааччыйар, административнай, хаһаайыстыбаннай подразделениелар, стоматологическай клиника үлэлииллэрэ.

Фундаментальнай уонна прикладной наука сүрүн хайысхаларыгар саҥа түмүктэр ситиһиллибиттэрэ:

-“АЛРОСА” АХ холобуругар ноҕуруускаҕа сылдьар хайа массыыналарын техническэй туругун сабаҕалыыр кыаҕы биэрэр математическай уонна экспериментальнай моделлар оҥоһуллубуттара;

- өр сыллаах ирбэт тоҥтон сир баайын хостуур хаһыылары оҥорорго сылаас сөптөөх кэмнэбилин талыы соруга быһаарыллыбыта;

- хотугу айылҕа кэһиллибит экосистемаларын чөлүгэр түһэриигэ үүнээйи саҥа интродукционнай популяциялара таһаарыллыбыттара;

- - Саха Республикатын хаһаайыстыбатын ордук суолталаах салааларыгар хаадыр бэлиитикэтин сайыннарыы кэнсиэпсийэтэ оҥоһуллубута.

Университет учуонайдара научнай-чинчийэр үлэни ыытарга федерация научнай уонна научнай-техническэй бырагыраамаларынан 50 граны сүүйдүлэр.

Үрдүк үөрэхпит кыһатын инновационнай үлэтэ тэтимнээхтик сайдан барда.

РФ Үөрэх уонна наука министиэристибэтин “Үрдүкү оскуола научнай ис кыаҕын сайыннарыы” тус сыаллаах бырагырааматын “Технология трансферын киинин тэрийии” бырайыагын чэрчитинэн СГУ-га технология трансферын киинэ тэриллибитэ. Бу киин интеллектуальнай бас билиини салайара, технология трансферын хааччыйара, инновация эйгэтигэр сүбэлиир-амалыыр, үөрэтэр өҥөнү онороро.

РФ-тааҕы Бортник фондатын “Старт” бырагырааматынан наукаҕа тирэҕирэр дьоҕус инновационнай тэрилтэлэри тэрийэргэ аналлаах 4 бырайыак өйөбүлү ылбыта: “Математическай моделирование ньыматынан фантазийнай бриллианнары оноруу”, “Тыйыс усулуобуйаҕа туттуллар кыахтаах триботехническай аналлаах полимернай композиционнай оҥоһуктары айыы уонна оҥорон таһаарыы”, “Өрүстээҕи дьапталҕалартан кыһыл көмүс бытархай уонна синньигэс кыырпахтарын арааран ылар биинтэбэй сэппэрээтэр”, “Алкогольнай бородууксуйа сүһүрдэр уонна наркотическай эффегин намтатарга Саха сирин айылҕатыгар үөскүүр ингридиеннэринэн биологическай өттүнэн көдьүүстээх веществолары оҥоруу”. Инновационнай разработкалары киэҥ эйгэҕэ таһааран барыыс киллэрэр аналлаах научнай-внедренческэй тэрилтэлэр тэриллибиттэрэ. Саха судаарыстыбаннай университета Бортник фондатын Саха сиринээҕи бэрэстэбиитэлэ буолбута.

СГУ устудьуоннара Устудьуон научнай үлэтин Бүтүн Россиятааҕы аһаҕас куонкуруһугар РФ Үөрэх уонна наука министиэристибэтин мэтээллэринэн, дьупулуомнарынан наҕараадаланаллара. Университет аспираннара РФ Президенэ В.В.Путин уонна РФ Бырабыыталыстыбатын истипиэндьийээттэрэ буолуталаабыттара. “Хоту – Хотуга” диэн устудьуону атастаһыы бырагыраама быһыытынан СГУ устудьуоннара Арктика Норуоттар икки ардынааҕы университетыгар үөрэнэ бараллар.

Университет 60-тан тахса преподавателэ Россиятааҕы Наукалар Академияларын, РФ общественнай академияларын, СР Наукаларын Академиятын чилиэннэрэ буолаллар. Оччотооҕу кэмҥэ университет иһинэн философия, педагогика, биология, физика-математика уонна техническэй, филология, медицина, экономика наукаларыгар 4 докторскай уонна 4 кандидатскай диссертационнай сэбиэт үлэлиирэ.

Университет анал идэлээх ыччаты бэлэмнииригэр тас дойдулар үтүө уопуттарын киэҥник туһанар. Преподавателлэр омук сиригэр стажировкаланаллар, тас дойдуларга буолар кэмпириэнсийэлэргэ, симпозиумнарга көхтөөхтүк кытталлар.

Университет материальнай-техническэй базата бөҕөргөөн иһэр. Мирнэйгэ, Нерюнгрига баар филиаллары холбоон университет уопсайа 63 дьиэни, тутууну бас билэр, онтон 50 – Дьокуускай куоракка баар.

2005 с. 92 үрдүк үөрэх кыһатын рейтинигэр СГУ 30-с миэстэни ылбыта.

2006 с. СГУ үйэ аҥардаах үбүлүөйүн бэлиэтээбитэ. Россиятааҕы Үөрэх уонна наука министиэристибэтин уонна СР Президенэ М.Е.Николаев этиилэрин өйөөн, 2006 с. Саха государственнай университетын 50 сылын киэҥник бэлиэтиир туһунан РФ Бырабыытылыстыбатын Бэрэссэдээтэлэ М.Фрадков 1326-р №-дээх дьаһала 2005 с. балаҕан ыйын 1 күнүгэр тахсыбыта. Ол түмүгэр СГУ 2007-2011 сс. Сайдар бырагыраамата оҥоһуллубута, онно Саха Республикатын Бырабыыталыстыбата уонна Российскай Федерация 2 млрд 200 млн. солк. көрбүттэрэ. Үөрэнэр куорпустар, олорор уопсайдар тутуллан барбыттара, саҥа оборудование атыылаһыллыбыта.

2007 с. олунньутугар үөрэтии инновационнай бырагыраамаларын киллэрэн туһанар үрдүк үөрэх кыһаларын куонкуруһугар СГУ 40 бастыҥ кыһа ахсааныгар киирбитэ.

2007 с. ЦНИТ оннугар Информатизация уонна инновация управлениета тэриллибитэ, бу саҥа подразделение университет үөрэтэр бырассыаһыгар уонна тэрээһин үлэтигэр саҥа инновационнай технологиялары киллэрэр туһугар үлэлээн барбыта.


2009

21 октября 2009 года 2009 с. алтынньы 31 күнүгэр Россия Президенэ Дмитрий Медведев “Хотугулуу-Арҕаа, Приволжскай, Ураллааҕы уонна Дальнай Востоктааҕы федеральнай уокуруктарга федеральнай университеттары тэрийии туһунан” Ыйааҕар илии баттаабыта.

Бу ыйаах бырайыагын Россия Президенин сорудаҕынан Российскай Федеарциятааҕы Үөрэх уонна наука министиэристибэтэ оҥорбута. 2009 с. алтынньы 14 күнүгэр Андрей Фурсенко Дмитрий Медведеви кытта көрсүһүүтүгэр үлэтин түмүгүн кэпсээбитэ уонна саҥа федеральнай университеттары тэрийии туһунан этиилэрин киллэрбитэ.

Хотугу (Арктическай) федеральнай университет Архангельскайдааҕы судаарыстыбаннай техическэй университет оннугар тэриллиэҕэ; Приволжскай федеральнай университет – В.И.Ульянов-Ленин аатынан Казаннааҕы судаарыстыбаннай университет оннугар; Ураллааҕы федеральнай университет – Ураллааҕы судаарыстыбаннай техническэй университет – Россия бастакы Президенэ Б.Н.Ельцин аатынан УПИ оннугар; Дальнай Востоктааҕы федеральнай университет – Дальнай Востоктааҕы судаарыстыбаннай университет оннугар; Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет – М.К.Аммосов аатынан Саха судаарыстыбыннай университетын оннугар.

2009 с. сэтинньи 17 күнүгэр СГУ Учуонай сэбиэтэ ““Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет” үрдүк профессиональнай үөрэхтээһин федеральнай автономнай үөрэх тэрилтэтин тэрийии туһунан” уурааҕы ылыммыта.


2010

ректор-михайлова-евгения-исаевна.jpg

муус устар 9 күнүгэр  Новосибирскайга буолбут үрдүк үөрэхтээһини саҥардан сайыннарыы туһунан сүбэ мунньахха РФ премьер-миниистирэ Владимир Путин Саха Республикатын вице-президенэ Евгения Михайлова Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет ректорынан анаммытын туһунан биллэрбитэ

муус устар 22 күнүгэр М.К.Аммосов аатынан Саха судаарыстыбаннай университета“IT-лидер” национальнай бириэмийэ сыллата ыытыллар VIII куонкуруһугар 2010 с. аан бастаан баар буолбут “Үөрэх тэрилтэтэ” номинация лаурета буолбута.

st_gor.jpg

Хотугулуу-Илиҥҥи федеарльнай университет бүгүн – үөрэтэр, иитэр, научнай-чинчийэр үлэни үрдүк таһымҥа ыытар уһулуччу кыахтаах элбэх салаалаах улахан кыһа. Саха сиринээҕи үрдүк үөрэхтээһин саҥалыы сайдар кэскиллээх суолга үктэннэ.

Университет састаабыгар 11 институт, 8 факультет, 141 хаапыдыра, 3 филиал (Нерюнгри, Мирнэй куоракка, Чукотка автономнай уокуругар) киирэллэр. Университет иһинэн 9 научнай подразделение, ол иһигэр 7 научнай-чинчийэр институт, үлэлиир. Эбии үөрэҕи уонна квалификацины үрдэтиини икки институкка, биир кииҥҥэ барыахха сөп.

Бу үрдүк үөрэх кыһата аныгы ирдэбилгэ эппиэттиир материальнай-техническэй базалаах – 40 үөрэнэр-лабораторнай куорпус, 69 компьютернай кылаас, 6 ааҕар саалалаах библиотека, 10 актовай саала, “Сэргэлээх уоттара” култуура киинэ, стадионнаах, бассейннаах “Юность” спортивнай комплекс, ас-үөл комбината, 14 толору хааччылыылаах уопсайдар ыччат үөрэнэригэр-сайдарыгар төһүү күүс буолаллар. 2012 с. 3000 миэстэлээх “Триумф” спортивнай комплекс үлэҕэ киирбитэ. Тутууну “Россия – спортивнай держава” Норуоттар икки ардынааҕы спортивнай форуму уонна “Азия оҕолоро” Норуоттар икки ардынааҕы спортивнай оонньуулары көрсө туппуттара. 

Университет научнай библиотеката республиканскай уонна үрдүк үөрэх тэрилтэлэрин икки ардынааҕы статустаах, ону таһынан үрдүк уонна орто үөрэх кыһаларын библиотекаларын научнай-методическай киинэ буолар. Манна 1235006 единица литература араас көрүҥэ харалла сытар. 

Университет иһинэн дьоҕурдаах оҕолор лицейдэрэ үлэлиир, мантан үгүс талааннаах абитуриент, устудьуон тахсар.

Атын сирдэртэн кэлбит устудьуоннар аныгылыы оҥоһуулаах толору хааччыллыылаах уопсай дьиэлэргэ олороллор. Студгородокка билигин 6097 оҕону олордор 14 уопсай дьиэ баар, ол уопсай олорор иэнэ 88340 кв.м. буолар.

Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет Сайдыытын бырагыраамтыгар маннык хайысхалары инники күөҥҥэ туруоран фундаментальнай уонна прикладной чинчийиилэри ыытар:

- минеральнай-сырьевой база хаттаан үөскэтиллиитэ экология өттүнэн куттала суох уонна технология өттүнэн көдьүүстээх буоларын хааччыйыы, айылҕа баайын сөптөөхтүк туһаныы;

- Хотугу сир усулуобуйатыгар наукоемкай технологияны, оҥорон таһаарыы ньыматын туттуу;

-Хотугу сиргэ олох хаачыстыбатын үрдэтии;

- Арктика норуоттарын култууратын харыстааһын уонна сайыннарыы;Россия Хотугулуу-Илин регионун инновационнай социальнай-экономическай ;

Россия Хотугулуу-Илин регионун инновационнай социальнай-экономическай сайдыытын аналитиканан уонна кадрынан өйөөһүн.

Университет баай интеллектуальнай ис кыахтаах: манна 1400 преподаватель үлэлиириттэн 176-та - наука доктора уонна 817-тэ – наука кандидата

Университеты бүтэрээччилэр биһиги уопсастыбабыт научнай, айар уонна салайар элитата буоларыгар үөрэх кыһата дьулуһар. Тас дойдулар элбэх үрдүк үөрэхтэрин кытта ХИФУ өр кэмҥэ ситиһиилээхтик бииргэ үлэлэһэр. Үөрэх тэрээһинин боппуруостарыгар ыкса үлэлэһэр, преподавателлэри, стажердары атастаһыы олохтоммута, кыттыгас кэмпириэнсийэлэр, симпозиумнар элбэхик ыытыллаллар. Ол курдук, саамай ыкса үлэлээһиччэлэринэн буолаллар Аляска университета (Фэрбенкс, АХШ), Хотугу Британскай Колумбия университета, Лаваль университета (Канада), Дармштадт политехническай университета (Германия), Чиба университета (Япония), Куиг Хпи университета (Корея). Университкка Индия, Корея култуураларын кииннэрэ үлэлииллэр.

Абитуриеннары кытта үлэ тиһиктээхтих, көхтөөхтүк ыытыллар – бэлэмнэнии куурустарыгар, аччыгый академиялар нөҥүө, оскуолаларга быһаччы ыытыллар профориентация үлэтинэн.

Саха судаарыстыбаннай университетын оннугар тэриллибит М.К.Аммосов аатынан Хотугулуу-Илиҥҥи федеральнай университет үрдүк үөрэхтээһини уонна үрдүк үөрэх кэнниттэн бэриллэр үөрэҕи саҥардан сайыннарыыны салҕыаҕа, ол университет стратегическай сыалын – Дальнай Востокка Россия позицияларын бөҕөргөтүүнү – олоххо киллэриэҕэ.

Университет миссията – үлэ ырыынагар күрэстэһэр кыахтаах анал идэлээхтэри бэлэмнээһин, уһук хоту регион экэниэмикэтэ бигэ туруктанарын, олоҕо-дьаһаҕа сайдарын хааччыйар, Россия Хотугулуу-Илин олохтоох норуоттарын олоҕун хаачыстыбатын үрдэтэргэ, култуураларын харыстыырга уонна сайыннарарга аналлаах чинчийиилэри уонна инновационнай-технологическай разработкалары оҥоруу.

Саҥа университет Россия Хотугулуу-Илин өттүгэр бөдөҥ научнай-үөрэтэр киин буолуоҕа уонна Россия, Аан дойду таһымыгар биллиигэ, биһирэниигэ дьулуһуоҕа.

закрыть

Антиспам:

CAPTCHA